Tôn giáo và biến đổi nhân khẩu học (Qua khảo cứu vấn đề di cư của người Mông ở Việt Nam)

Nguyễn Quang Hưng

Abstract


Những nghiên cứu về di cư của người Mông ở Việt Nam cho đến nay thường nhấn mạnh trước hết xuất phát từ những nguyên nhân kinh tế. Nhận định này có cơ sở nhất định: Người Mông thiên về làm nông nghiệp, năng suất và hiệu quả kinh tế không cao, dân số Mông thuộc một trong những tộc người có tỷ lệ tăng dân số cao nhất nước, trong khi đó đất đai canh tác ngày càng bị thu hẹp, cách thức canh tác làm cho đất bạc màu, v.v... Chính đói nghèo buộc người Mông phải di cư. Người Mông cũng là một trong những tác nhân chính trong các vụ chặt phá rừng.

Dù vậy, những nguyên nhân kinh tế có thể chỉ là một trong những lý do cơ bản. Ngoài ra, còn có những căn nguyên sâu xa khác nữa của vấn đề. Trên cơ sở phân tích những nguyên nhân văn hóa và tôn giáo trong di cư của tộc người này, bài viết nhấn mạnh không được xem nhẹ mối liên quan giữa các yếu tố tôn giáo với tình trạng di cư phổ biến của người Mông. Thêm vào đó, sự truyền bá đạo Tin Lành vào vùng đồng bào Mông từ hơn hai thập niên qua tạo ra những biến đổi lớn về nhân khẩu học, để lại nhiều hệ lụy đa chiều văn hóa-xã hội và an ninh chính trị.

Ngày nhận 19/7/2016; ngày chỉnh sửa 21/6/2017; ngày chấp nhận đăng 26/6/2017


Keywords


Người Mông; di cư; văn hóa tôn giáo.

Full Text:

 Subscribers Only

References


Ban Tôn giáo Chính phủ. 2008. Dự án khảo sát thực trạng một bộ phận đồng bào Hmông di cư tự do từ các tỉnh miền núi phía Bắc vào Tây Nguyên: Nguyên nhân, kiến nghị giải pháp. Hà Nội.

Doãn Thanh sưu tầm, dịch. Hoàng Thao tuyển, chỉnh lý. Chế Lan Viên giới thiệu. 1984. Dân ca Hmông, Tiếng hát tình yêu. Hà Nội: Nhà xuất bản Văn học.

Khổng Diễn. 1995. Dân số và dân số tộc người. Hà Nội: Nhà xuất bản Khoa học Xã hội.

Mã A Lềnh, Từ Ngọc Vụ. 2014. Tiếp cận văn hóa Hmông. Hà Nội: Nhà xuất bản Văn hóa Dân tộc.

Nguyễn Quang Hưng. 2015. "Những lý do khiến cộng đồng Mông cải đạo sang Tin Lành". Tạp chí Nghiên cứu Tôn giáo 6: 19-37.

Nguyễn Văn Minh. 2013. Tôn giáo, tín ngưỡng các dân tộc ở Việt Nam. Hà Nội: Nhà xuất bản Khoa học Xã hội.

Đậu Tuấn Nam. 2013. Di cư của người Mông từ Đổi mới đến nay. Hà Nội: Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia.

Vương Duy Quang. 2005. Văn hóa tâm linh của người Mông ở Việt Nam truyền thống và hiện đại. Hà Nội: Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin & Viện Văn hóa.

Trần Hữu Sơn. 1996. Văn hóa Mông. Hà Nội: Nhà xuất bản Văn hóa Dân tộc.

Tỉnh ủy Thanh Hóa. 2004. Báo cáo tổng kết 10 năm thực hiện Chỉ thị 45-CT-TW của Ban Bí thư Trung ương về một số công tác ở vùng dân tộc Hmông thời kỳ 1994-2004. Thanh Hóa.

Viện Dân tộc học. 1998. Dân số-kế hoạch hóa gia đình người Hmông ở Hòa Bình. Hà Nội: Nhà xuất bản Khoa học Xã hội.


Refbacks

  • There are currently no refbacks.


=====================================================

TẠP CHÍ KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn

Đại học Quốc gia Hà Nội

ISSN 2354-1172